Loading...

برنامه غذايي براي قد كودك

كودك سالم
سال پنجم، شماره 187، شماره 4، بهمن 90
عرضه در روزنامه فروشي‌هاي سراسر كشور

برنامه غذايي براي قد كودك

 

در شماره پيشين نشريه در مورد رشد اسلكتي و تاثير تغذيه بر رشد كوكان صحبت كرديم در ادامه مطالب به عوامل تغذيه‌اي و تاثير ويتامين‌ها بر قد كودكان خواهيم پرداخت اميد است سودمند و مفيد واقع شود.

عوامل تغذیه‌ای موثر بر رشد قدی

همان طور که ذکر شد تاخیر یا کاهش رشد قدی خصلتی چند علیتی دارد. بدان معنی که در اغلب موارد هیچ عامل منحصر به فردی را نمی‌توان به عنوان تنها دلیل بروز این کوتاهی قد یا تاخیر رشد برشمرد. در بین علل مختلف آن، علل تغذیه‌ای از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده و توجه بیشتری را در بین والدین به خود جلب نموده است. مهمترین عوامل تغذیه‌ای که عدم دریافت مقادیر کافی آن‌ها یا عدم تامین نیاز به آن‌ها می‌تواند به تاخیر رشد قدی منجر شود، عبارتند از:

پروتئین، کلسیم، فسفر و منیزیم، روی، آهن، ویتامین A، مس و ید.

هر یک از این مواد مغذی دارای تاثیراتی خاص بر رشد قدی می‌باشند.

 

عنصر روی

کمبود روی با دریافت ناکافی منابع غذایی آن، افزایش دریافت فیتات‌ها، دریافت ناکافی پروتئین و آلودگی به کرم‌های روده ای مرتبط است. روی نقشی اساسی در رشد سلولی، تمایز سلولی و متابولیسم دارد. کمبود رشد قدی یکی از اولین و غالب‌ترین علایم کمبود روی در انسان می‌باشد. همچنین شواهد گواه آن است که حداکثر رشد بالقوه‌ای که فرد می‌تواند در مراحل رشد خود به آن دست یابد، با کمبود روی دچار اختلال خواهد شد و در چنین شرایطی فرد به حداکثر رشد مورد انتظار خود دست نخواهد یافت. در یک مطالعه بر روی پسران در سنین رشد، افرادی که رژیم غذایی همراه با مکمل روی مصرف می‌کردند، رشد قدی بیشتری در مقایسه با گروه دیگر که در برنامه غذایی خود عنصر روی را دریافت نمی‌کردند، نشان دادند. رشد ناکافی در پی دریافت محدود عنصر روی پدید می‌آید و پس از اصلاح رژیم غذایی و دریافت مقادیر کافی روی (در صورتی مهیا بودن سایر شرایط مرتبط با رشد) جهش رشدی مشاهده می‌شود. با دریافت مکمل روی در نوجوانان کشورهای خاورمیانه نظیر ایران رشد قدی بهبود یافته و از کوتاه قدی تغذیه‌ای (Nutrition dwarfism) جلوگیری می‌شود. در مواردی که برای مدت زمان طولانی دریافت روی به میزانی محدود و کمتر از نیاز فرد باشد، این کمبود مزمن روی می‌تواند به عنوان عامل محیطی موثر بر رشد قدی محسوب شود. زمانی که رشد قدی را در دو جنس مورد مقایسه قرار می‌دهیم، دریافت مکمل روی با رشد قدی مناسب در پسرها ارتباط بیشتری داشت. کمبود روی از چند مسیر متابولیسمی می‌تواند بر رشد قدی تاثیر بگذارد. در سطح سلولی و ملکولی چندین آنزیم موثر در متابولیسم اسیدهای نوکلئیک و متابولیسم پروتئین برای ایفای نقش خود به عنصر روی وابسته‌اند و به همین دلیل ایجاد بافت‌های جدید نیاز به عنصر روی زیادی دارند. در یک بررسی دقیق، مشخص شد که دریافت مکمل روی با افزایش غلظت روی در پلاسمای افراد تحت آزمون همراه بوده و در کودکان قبل از سن بلوغ، موجب افزایش رشد قدی و افزایش وزن شده ولی بر شاخص وزن برای قد آن‌ها بی تاثیر بوده است.

ویتامین A

کمبود ویتامین A و تاخیر رشد قدی یک معضل بهداشتی مرسوم در کشورهای در حال توسعه است. مطالعات مقطعی متعدد گواه ارتباط بین دریافت ناکافی ویتامین A و افزایش خطر کوتاه قامتی و لاغر بودن در افراد می‌باشد. البته در افرادی که برنامه غذایی آنان از نظر ویتامین A دچار کمبود است، مواد مغذی متعددی نیز کمبود خواهند داشت. البته دریافت مکمل ویتامین A تنها در افرادی که دچار کمبود این ویتامین هستند موجب بهبود و افزایش رشد قدی می‌شود.

آهن

در برخی مطالعات، نتایج نشان داد در کودکانی که مبتلا به کم خونی فقر آهن هستند، تجویز مکمل آهن موجب افزایش رشد قدی در آنان شده است. در دیگر مطالعات تجویز مکمل آهن در کودکانی که به فقر آهن مبتلا نبودند، تاثیری بر رشد قدی نداشت. در مجموع، مکمل آهن در کودکان مبتلا به کم خونی فقرآهن می‌تواند تاثیر قابل توجهی بر رشد قدی آنان داشته باشد.

ید

از دیگر عناصری که تاثیر قابل توجهی در رشد قدی می‌تواند داشته باشد، عنصر ید است. بررسی‌ها گواه آن است که حتی کمبود حاشیه‌ای ید در برنامه غذایی نیز می‌تواند تاثیر منفی بر رشد قدی داشته باشد و به اختلال رشد منجر شود. البته خوشبختانه با پیگیری و مکمل یاری عنصر ید که به صورت افزودن ید به نمک طعام در حال انجام است، نگرانی‌های گذشته مبنی بر احتمال دریافت ناکافی ید از طریق برنامه غذایی کاهش یافته است.

کلسیم، فسفر و منیزیم

 این سه عنصر نقش مهم و اساسی در ساختار استخوان و رشد بافت اسکلتی دارند. کمبود این عناصر می‌تواند به اختلال در رشد استخوان‌ها منجر شده و رشد این بافت را تحت تاثیر قرار دهد.

 

کلام آخر

بر اساس یک مطالعه جدید که به روش متاآنالیز انجام شده است، شواهد گواه آن است که دریافت آهن و ویتامین A به تنهایی و یا آهن و روی، آهن و ویتامین A، روی و ویتامین A تاثیری بر رشد قدی، وزن و یا شاخص وزن برای قد در کودکان کمتر از 5 سال ندارد. دریافت مکمل روی به تنهایی بر شاخص وزن به قد اثر محدودی داشته ولی بر وزن و قد کودکان کم سن تاثیری ندارد. از طرف دیگر مکمل‌هایی با چند ماده مغذی تاثیری محدود بر افزایش قد می‌توانند داشته باشند. نکته حائز اهمیت در این بحث آن است که در صورتی که کمبود ماده مغذی خاص در بدن وجود داشته باشد، دریافت مکمل آن می تواند در تعدیل علایم موثر باشد. مطالعات نیز گواه آن است که اگر کمبود ماده مغذی مورد نظر در بدن فرد وجود نداشته باشد، دریافت مکمل آن تاثیری بر رشد قدی نخواهد داشت. بنابراین در مصرف و یا تجویز مکمل‌های تغذیه‌ای زیاده‌روی نکرده و قبل از اقدام به مصرف هر نوع مکملی، ارزیابی مربوط به وضعیت تغذیه‌ای آن ماده مغذی را در نظر داشته باشید.

 


  • منبع: كودك سالم
  • تاریخ: چهارشنبه 3 اسفند 1390 - 03:39
  • نویسنده: كودك سالم
  • بازدید: 7842
  • بخش: سلامت

نظرات

 

  • ببخشید میشه چند نمونه تغذیه برای افزایش قدتوسایت بذارین که دارای ویتامینا و منبع روی باشه ممنون میشم
    پاسخ
    • با سلام و تشكر از تماس شما، كوتاهي قد ممكن است به دلايل ژنتيك، نژاد، محيط، تغذيه و ... باشد. همچنين ممكن است به كمبود دريافت انرژي، اسيدهاي آمينه و برخي مواد مغذي از قبيل روي (در گوشت‌ها، حبوبات، مغزها و دانه‌ها)، آهن (در انواع گوشت)، كلسيم (در لبنيات و سبزيجات سبز) و ... مربوط باشد، بنابراين داشتن يك رژيم غذايي حاوي تمام مواد مغذي مورد نياز بدن و شامل تمام گروه‌هاي غذايي، داشتن خواب كافي و منظم و عميق، فعاليت فيزيكي كافي و داشتن محيطي آرام مي‌تواند در رسيدن به حداكثر رشد و نمو در افراد طبيعي موثر باشد.
      پاسخ
    • uifv
      پاسخ
  • ببخشید میشه چند نمونه تغذیه برای افزایش قدتوسایت بذارین که دارای ویتامینا و منبع روی باشه ممنون میشم باتشکرازسایت جالبتون
    پاسخ
    • با سلام و تشكر از تماس شما، كوتاهي قد ممكن است به دلايل ژنتيك، نژاد، محيط، تغذيه و ... باشد. همچنين ممكن است به كمبود دريافت انرژي، اسيدهاي آمينه و برخي مواد مغذي از قبيل روي (در گوشت‌ها، حبوبات، مغزها و دانه‌ها)، آهن (در انواع گوشت)، كلسيم (در لبنيات و سبزيجات سبز) و ... مربوط باشد، بنابراين داشتن يك رژيم غذايي حاوي تمام مواد مغذي مورد نياز بدن و شامل تمام گروه‌هاي غذايي، داشتن خواب كافي و منظم و عميق، فعاليت فيزيكي كافي و داشتن محيطي آرام مي‌تواند در رسيدن به حداكثر رشد و نمو در افراد طبيعي موثر باشد.
      پاسخ
  • منابع مفید روی کدوم ها هستن ؟
    پاسخ
    • با سلام و تشكر از تماس شما، از منابع غني روي مي‌توان به گوشت قرمز، ماهي، ماكليان، غلات صبحانه غني شده با روي، شير و لبنيات اشاره نمود. جگر، غلات كامل، حبوبات و آجيل نيز از منابع خوب روي محسوب مي‌شوند.
      پاسخ
  • خانم ها روی در گوشت و سبزیجات موجود است.
    پاسخ
  • سلام
    من گیاهخوارم ..البته لبنیات و تخم مرغ میخورم..
    تصمیم به بارداری دارم..چه کار کنم که بچه ام مشکلی پیدا نکنه.؟
  • با سلام و تشكر از تماس شما، شما مي‌توانيد پاسخ سوال خود را در شماره‌هاي آينده دنياي تغذيه ببينيد.
    پاسخ
  • با سلام دخترم سه ساله است نسبت به هم سن هاش کوتاه قد است لطفا یه برنامه غذایی مناسب برام بفرستید (در پناه حق باشید)
    پاسخ
  • باسلام دختری 22ماهه دارم که قد76و وزنش9کیلواست لطفا برنامه مناسبی برای افزایش قد و وزنش برام بفرستید باتشکر
    پاسخ
  • سلام پسری 15 ماهه دارم قد64 ووزن 9 کیلو لطفا یه برنامه غذایی برام بفرستید؟ در ضمن غذا خیلی کم میخوره فقط شیر مادر میخوره واینکه اگر شیر و قطع کنم تاثیری تورشدش داره؟ ممنون
    پاسخ
  • میتونیم در کنا غذاهای حاوی روی سولفات زینک را به کودکان بدهیم
    پاسخ
  • مامان یسنا
    شنبه 21 دی 1392 - 10:47
    دختری 2ساله دارم قدش75وزنش9کیلو
    پاسخ

ارسال نظر

  • نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.
  • لطفا دیدگاهتان تا حد امکان مربوط به مطلب بالا باشد. اگر حرف دیگری دارید و یا قصد تماس با ما را دارید، از فرم تماس استفاده کنید.
نام
ایمیل ضروری
وب سایت / وبلاگ
پیغام ضروری
کد مقابل را وارد کنید ضروری
اگر کد خوانا نیست اینجا را کلیک کنید